Stadsleven

Verhuisd

2008-02-22T01:29:00.003+01:00

Leuk dat je leest! Vanaf vandaag ben ik verhuisd naar www.stadsleven.net. Je kunt mijn oude adres blijven bezoeken, maar gezelliger is het je links aan te passen en je RSS-lezers up te daten met bijvoorbeeld http://www.stadsleven.net/?feed=rss2. De kozijnen worden nog gelakt, maar misschien merk je dat niet eens.

Postkantoor

2008-02-18T00:02:00.002+01:00

Achter de balie van mijn sigarenwinkel annex postkantoor staat een man met het soort doorsnee uiterlijk dat je soms op straat ineens als verdacht voorkomt. Hij draagt altijd zwarte truien en weet tussen de op, achter en onder de toonbank uitgestalde waren feilloos de pakjes Camel Light te vinden.

Er zijn in dit postkantoor altijd twee wachtenden voor je. Vandaag zijn het twee plat-Amsterdamse vrouwen met vettige gezichten als van een veertienjarige. Ze verdringen elkaar voor een flirt met de postzegelverkoper.

Zonder meer bedient hij de eerste van een vette knipoog. Zij betaalt, draait zich om om te vertrekken en vergeet haar exemplaar van 'Mijn Geheim'. "Kaik nauw! Moetudeizenietmeineemah?" Zij reageert met langgerekte uithalen, waarop de tweede dame pardoes haar kleingeld onder de toonbank laat rollen. De hilariteit groeit. Zij wuift met haar hand, zij schudt met haar geblondeerde kapsel. Op de kleine meter die er aan ruimte voor de toonbank is staan beide dames wijdelleboogs nog net niet op elkaars voeten, terwijl de sigarettenspecialist grossiert in gebbetjes.

Als de buurtvrouwen dan eindelijk hun plaats in de rij hebben verlaten hangt er de ongemakkelijke sfeer van de wegebbende lach. Om de stemming er in te houden vraag ik maar eens om postzegels. Mijn importaccent ontlokt de balietronie niets dan omgangsvormen.

Uitkering

2008-02-11T17:40:00.000+01:00

Maandenlang ziek zijn brengt mij in interessante situaties. Zo heb ik deze week geconstateerd dat mij slechts schulden resten en besloten een beroep te doen op de Nederlandse welvaartsstaat. Prompt wachtte me een horde inquisiteurs die wilden weten hoe ik tot nu toe mijzelf had weten te onderhouden en of ik geen geheim eigen vermogen achterhield op de Kaaimaneilanden. Ik vatte de rol van verdachte-tenzij-anders-aangetoond lichtjes op, het is vast regel eerder dan uitzondering dat men het sociale stelsel tot het uiterste probeert te tarten. Vrolijk vulde ik een eindeloze stroom vragen in op een blitse internetsite, over mijn arbeidsverleden en -toekomst. Conform de dreigende geboden belde ik binnen twee dagen voor het maken van een afspraak. Een persoonlijk rendez-vous leek me een adequate stap na al die digitale communicatie.

Na veertig minuten tramzitten (enkele reis) werd ik binnengeleid bij een door het roken grauwgekleurde mevrouw, die mij drie vragen stelde (die ik al tweemaal eerder had beantwoord) en toen een vervolgafspraak wilde maken. Ik informeerde maar eens waarvoor de huidige afspraak eigenlijk diende? 'Om een vervolgafspraak te maken', zo reageerde zij. Het was de genadeslag. Mijn toch al zwakke gesteldheid maakte het me onmogelijk op mijn stoel te blijven zitten. Terwijl ik op de grond stortte wist ik nog net haar voor dit doel handig bijelkaar gebonden haren te grijpen en haar hoofd met een smak op de tafel te doen belanden.

Nadat wij beiden weer rechtop zaten en ik mij verontschuldigd had voor mijn abrupte reactie, volgende keer neem ik een doktersverklaring mee, danku, deed zij alsof zij haar zin verder had willen afmaken. 'Om een vervolgafspraak te maken, waarop u dan documenten meeneemt en we een formulier gaan invullen'. Opgelucht dat ik ons deze moeite zou kunnen besparen, stelde ik voor dat zij me het formulier maar vast meegaf, want een blik op de lijst met documenten leerde me dat ik die met gemak zonder de persoonlijke begeleiding van vandaag had kunnen verzamelen en reeds in de aanslag had kunnen hebben.

Zuchtend van ongeloof vond zij het welletjes. 'Mevrouw, ik heb u net uitgelegd', ik herkende een cursus klantvriendelijkheid, 'dat deze afspraak er is om een vervolgafspraak te maken. U denkt zeker dat het formulier invullen makkelijk is.' Vertwijfeld sloeg ik mijn ogen ten hemel. Had zij dan werkelijk niet in een van de digitale documenten gezien dat ik een hogere opleiding heb afgerond? Weliswaar niet met bijvakken formulierkunde, maar wie mijn eindscriptie er op naslaat ziet dat ik uitblink in jargon en verwijzingen. Maar, zo verzekerde ze mij, zij had momenteel hoe dan ook geen tijd om de betreffende papierstapel op te halen. Deze afspraak was immers slechts bedoeld voor het maken van een vervolgafspraak en het overhandigen van een lijst met noodzakelijke documenten. Ik opperde nog wat officiële papieren waar zij mij de volgende keer liever voor had willen terugsturen, maar die zij na enig aandringen aan de lijst toevoegde.

Zij zweeg veelbetekenend en ik concludeerde dat het onderhoud ten einde was. Met veel gevoel voor etiquette - je wilt tenslotte toch graag geld - stak ik mijn hand naar haar uit. Ze verwaardigde zich al zittende haar arm te verheffen. De deur had zij nooit achter ons gesloten. Er waren vijf minuten verstreken. Ik nam dezelfde tram terug.

Turkije

2008-02-04T18:36:00.000+01:00

Naarmate we oostelijker gaan wordt het landschap steniger. Met stofwolken zoals in stripverhalen in je voetsporen, zelfs als je langzaam rondsjokt. Deze grijsheid biedt een fantastisch contrast aan de rode vlaggen die veelvuldig wapperen. En die wonderbaarlijkerwijs hun kleur behouden, terwijl onze haren in razend tempo verbleken en onze kleren een waas van stof verzamelen.

Hier, op de bank rondom een kraan, zitten drie vrouwen met zanderige slippers en pikzwarte voetzolen. Het voortschrijden van de tijd is alleen te meten aan het aankomen en vertrekken van de minibus de bergen in. Uitlopers van het Taurusgebergte, waarop het Turkse leger met letters in Hollywood-stijl heeft geschreven: "wij zijn sterk, wij zijn dapper, wij zijn gereed".

Het is augustus. Een maand eerder dreigde het leger een coup te plegen naar aanleiding van de bedreiging die premier Erdoğan vormde voor de seculiere Turkse staat. Zo'n beetje een maand later vallen Turkse militairen Noord-Irak - de facto Koerdistan - binnen en voeren er ook vandaag nog luchtacties uit (veel rondom de in dit gebied verblijvende PKK heeft eveneens een hoog Hollywood-gehalte, zo blijkt wanneer onze vriendelijke gastheer ons een dag eerder kennis laat maken met de anti-PKK-film op YouTube).

In dit centrum van militaire paraatheid informeert een visser of we een bootje willen huren voor op het meer, maar vergeet aan te dringen als we weigeren. Een van de vrouwen zet met lome bewegingen haar blote voet naast zich op het bankje en kromt haar tenen. Zelfs de wespen zijn onschadelijk, ze eten alleen maar gras.

Slofsok

2007-12-13T13:01:00.000+01:00

Midden in de nacht knipte ik nietsvermoedend het licht aan en stond oog in oog met een muis (heel kort, dat wel, hij was snel verdwenen). Liever had ik het niet geweten en zo vermeden dat ik vol plichtsbesef om half vijf alsnog de afwas ging doen. Waarschijnlijk was het niet eens nodig geweest, want nog geen dag later vulde de geur van dode muis mijn huis.

Omdat wierook en open ramen geen soelaas boden volgde ik het geurspoor. Dat doodliep in een hoek. Dus trok ik een dag uit om alles onder mijn bed en achter alle kasten vandaan te halen. Maar ik was bij het vallen van de avond slechts omringd door langvergeten foto-albums en stofnesten.

Onafgebroken niezend legde ik mij neer bij nog een paar dagen lijklucht en hervatte mijn dagelijkse bezigheden. 's Ochtends altijd eerst even de sloffen op zijn kop houden in verband met schorpioenen, elke dag 200 gram groente, netjes het papier van het overige afval scheiden.

En zo gaat dat dan - voor je het weet is het nauwelijks meer voorstelbaar dat er zich een incident heeft voorgedaan.

Omdat ik natuurlijk niet al te neurotisch wil worden leek vandaag mij een goede dag om mijn zojuist ontwaakte voeten niet in mijn sloffen te schuiven, maar in mijn slofsokken. Afgezien van het vinden van het complete paar - de ene helft lag deze keer in de gang, de andere naast mijn kussen - kost dat meestal weinig moeite. Maar vandaag stuitte mijn voet halverwege op iets harigs.

Mijn adem stokte. Je zult het altijd zien: één keer van de routine afwijken en je sterft aan een vogelspinnenbeet. Bang voor wat ik aan zou treffen schudde ik eerst eens zachtjes met de sok. In opperste concentratie hengelde ik mijn hand naar binnen. Klaar om datgene wat ik zou grijpen direct met een grote boog het open raam uit te keilen. Oh, nauwelijks durfde ik een blik te werpen op de sok-indringer. Tussen mijn wimpers door, mijn hoofd afgewend, nam ik dan toch de contouren waar.

Ik sidderde. Uit de slofsok van naast mijn kussen viste ik de muis. Het is een wonder dat ik nog niet lijd aan een afschuwelijke lijkziekte. Voortaan klop ik ook al mijn sokken uit.

Vieze woorden II

2007-12-08T01:10:00.000+01:00

zich beseffen - contaminatie van 'zich realiseren' en 'beseffen', gebruikt om duidelijk te maken dat iemand iets doorheeft:

"Ik besef me dit nu pas" (ik besef dit nu pas).

"Hij besefte zich dat hij met ongepoetste schoenen nergens zou worden aangenomen" (hij realiseerde zich dat zijn cv alleen niet zou volstaan).

"Wij beseffen ons terdege dat u lang moet wachten, maar helaas zijn wij wederom niet in staat geweest het probleem op te lossen" (wij realiseren niks).

Vieze woorden

De onverschillige wereld van liberale seks

2007-11-24T14:18:00.000+01:00

De vrouw als gestandaardiseerd lustobject duikt de laatste tijd - naast in tijdschriften en op billboards - op in een gestage stroom reportages en rapporten (zoals Sunny Bergmans documentaire Beperkt houdbaar en Ariel Levy’s Female Chauvinist Pigs: Women and the Rise of Raunch Culture). Daarin wordt uit de doeken gedaan hoe vrouwen zich laten beïnvloeden door beelden van perfecte modellen en maar wat graag onder het mes gaan om net zo ‘standaard’ te worden. Er wordt in beschreven hoe vrouwen zichzelf vrijwillig reduceren tot hun cupmaat en haartint. En we worden bekend gemaakt met televisieprogramma’s waarin studentes, aangemoedigd en gadegeslagen door toevallige mannelijke passanten, uit de kleren gaan voor de camera. Sex sells, of het nu auto’s zijn of zonnebrillen. Maar die seks voldoet wel aan uniforme richtlijnen. En één daarvan, de belangrijkste wellicht, is dat het erotiek met een bepaald soort vrouwen in de hoofdrol betreft.

Ik kan me voorstellen dat velen zich opwinden over de manier waarop de huidige generatie omgaat met de erfenis van de Dolle Mina’s en de Suffragettes. In weerwil van hun testament, presenteren hedendaagse vrouwen zich als hersenloze Barbiepoppen ten dienste van de man. En mannen laten het zich welgevallen. De vanzelfsprekendheid waarmee beide seksen hierover de schouders ophalen raakt aan de kern van het probleem dat ik zie.

Ik maak me niet in het bijzonder druk om ordinaire kledingvoorkeuren of rijk geïllustreerde mannentijdschriften. Wat ik me wel afvraag is wat voor maatschappij het is waarin deze verschijnselen floreren. Laat ik eerlijk zijn; wat ik constateer is een algemeen nadeel van het liberalisme. Maar de gevolgen ervan zijn op dit specifieke gebied extra groot. Het is het probleem van de onverschilligheid.

De ware liberaal heeft een standaard reactie paraat in respons op allerhande onverstandige dingen die mensen doen: ‘laat ze, ze hebben er toch zelf voor gekozen?’ Zolang mensen met hun gedrag niemand schade toebrengen, is in de liberale filosofie zo’n beetje alles geoorloofd. Wat de liberaal zich ondertussen liever niet afvraagt, is of alles een vrije keuze kán zijn. Wie dat wel doet maakt het zichzelf moeilijk consistent liberaal te blijven.

Het is mijn overtuiging dat lang niet alles wat een vrije keuze schijnt te zijn ook daadwerkelijk een vrije keuze is. Daarom is het niet altijd juist om - op zijn liberaals - alles te tolereren zolang het geen overduidelijke schade aan derden berokkent. Het simpelweg afwenden van het hoofd voor het op zichzelf staande leed van de medemens is niet altijd rechtvaardig. Dat wél doen, dat is volgens mij een verwerpelijke vorm van onverschillig zijn.

Ondanks die zwakte lijkt het liberalisme mij in veel gevallen een prima zienswijze. Zo niet in het geval van de geschetste cultuur van glimmende, naakte vrouwenlijven.

Het is geen illusie dat sexy vrouwen macht hebben. Heren die zich full-time bezighouden met het voeren van oorlog en het draaiend houden van de wereldeconomie blijken even gevoelig voor vrouwenbenen als kroeglopers en arbeiders. Mata Hari, Josephine Baker en recentelijk CIA-agente Valerie Plum en Carice van Houten in Zwartboek zijn daarvan het bewijs. En vrouwen hebben best in de gaten dat er een rechtevenredig verband bestaat tussen de hoeveelheid aandacht die ze krijgen en de mate waarin ze seks uitstralen. Niet alleen kunnen vrouwen beter beleggen dan mannen, ze weten zichzelf en ieder product waar ze overheen gedrapeerd liggen handig aan de man te brengen. Of het nu om shampoo gaat, vakantiereisjes of individuen, de commerciële kracht van seks is ongeëvenaard. En omdat er dus dat standaard beeld van seks bestaat wat in de reclame- en tv-wereld zeer succesvol is gebleken, streven vrouwen er vooral naar daar op te lijken.

Het gevolg zijn onderling inwisselbare, enigszins vulgaire meisjes. Allemaal zijn ze bang niet in het middelpunt van de mannelijke aandacht te staan. Geheel vrijwillig kiezen ze er vanaf de brugklas voor zich mee te laten voeren in onderlinge concurrentiestrijd, zoals Levy beschrijft: "Ik wilde altijd dat alle jongens mij de leukste vonden. [...] Ik raak heel erg overstuur als jongens andere meisjes aantrekkelijk vinden. Want die aandacht wil ik hebben." En dat is niet eens verrassend. Wie kent er nog militante feministes die voor de rest van hun leven zichzelf willen redden en mannen afwijzen die om hen geven?

Ziehier de paradox. Meisjes die zich massaal optuigen en uitzuigen om bewonderd en geliefd te worden. Die zich stuk voor stuk in het publieke domein begeven als een zo getrouw mogelijke kopie van Carmen Electra of Jenna Jameson. Die om het hardst schreeuwen: ‘Houd van mij! Ik ben inwisselbaar!’

Voor mannen geldt: hoe meer van dit soort dames, hoe beter. Het stemt tevreden uitzicht te hebben op de bilspleet van suggestief tegen elkaar aan dansende vrouwen in met bier doorweekte t-shirts. Dat soort meisjes zijn vast wel ergens voor in. En dat klopt: op de juiste feestjes gaan ze gerust op de dansvloer op de knieën.

Maar zo'n dienstbare houding stemt op den duur alle partijen treurig. Bang om ingeruild te worden vreest de vrouw voor haar mascara, maakt zich zorgen om het vet op haar bovenarmen en onthoudt zich van een mening. Bijvoorbeeld Anne in het boek van Levy:

"Anne maakt geen schunnige filmpjes van zichzelf die ze op internet zet. [...] Maar de rol die ze speelt is wel een belangrijk deel van haar leven. 'Ik heb echt het gevoel dat ik in het verleden zo met mijn uiterlijk bezig ben geweest dat ik nu bang ben voor een relatie die gebaseerd is op wat er binnen in mij zit,' zei ze.
Haar uiterlijk en de reactie daarop is voor Anne altijd de hoofdzaak geweest. Als de aandacht voor haar uiterlijk een soort hobby van haar was - als ze voor haar plezier met kleren bezig was en naar de sportschool ging - dan zou het proces zelf haar beloning zijn. Maar ze sprak over haar bezigheden als sisyfusarbeid, iets waarmee ook veel van haar vriendinnen zichzelf hadden opgezadeld."

Of neem het vijftienjarige meisje in de film Beperkt houdbaar dat uitlegt dat ze zich altijd zo onzeker voelt als ze samen met haar vriendje in een ruimte is, omdat ze de hele tijd denkt dat ze een vaginacorrectie moet ondergaan om prettig gezelschap te worden.

En dat maakt ook mannen niet gelukkig. Een weinig representatieve steekproef onder bekenden bevestigt mijn vermoeden: er is een verschil tussen waar mannen van houden en waar ze van willen houden. Eenmaal de buit binnen gaat die vervelen als er niets aan valt te ontdekken. Want uiteindelijk bestaat er geen echte liefde voor massaproducten. Niemand hecht werkelijk waarde aan een spijkerbroek, een blikje cola of een krant. De teddybeer van vroeger lag dan wel in veelvoud bij Intertoys, het was juist het losse oor wat hem onmisbaar maakte. Vrienden blijven prettig gezelschap, omdat ze tot op zekere hoogte onvoorspelbaar zijn. En de geliefde blijft alleen leuk als ze authentiek is.

Dat de samenleving inmiddels naast identieke winkelstraten ook inwisselbare individuen aflevert, is een symptoom van een generatie die geen intrinsieke belangstellingen meer heeft en alleen bezig is met op effectieve wijze aandacht trekken. Mensen die geen eigen persoonlijkheid willen hebben, die juist door toneelspel zo min mogelijk uniek willen zijn, kunnen uiteindelijk onmogelijk van elkaar houden. En mensen die niet echt om elkaar geven vormen geen prettige wereld. Een onverschillige wereld komt dichter in de buurt.

Eerder gepubliceerd in De Redenaar, juni 2007; Waterstof, november 2007

Gemeenschap

2007-10-31T22:07:00.001+01:00

Min of meer in het verlengde van de vraag naar of er een Nederlandse identiteit bestaat (zie Máxima) ligt de vraag of Nederland een gemeenschap is. Het is handig om je een gemeenschap te voelen, want dan doe je over het algemeen net wat meer voor elkaar. En misschien is het wel makkelijker om je een gemeenschap te voelen als je een gedeelde identiteit hebt. Of liggen de verbanden allemaal net andersom? Hoe het ook zij, het gemeenschapsgevoel doet zich in Nederland als ik het goed zie met regelmaat gelden. Bij de begrafenis van André Hazes, op de verjaardag van de koningin of bij de een of andere sportfinale.

Of op de pont van Amsterdam-Noord naar het Centraal Station, de laatste van vannacht, waar zich op het dek een wat uitgelaten massa heeft verzameld. Opgetogen na een avond festivalbezoek met vrienden en drankjes. En als vanzelf worden wij allemaal bekenden van elkaar. Wij stoten elkaar aan en glimlachen, want wij waren bij dezelfde voorstelling. Wij praten nog wat na met diegenen die we vanavond voor de eerste en laatste keer zien. Over de boot, over een opvallende straatartiest. En we wijzen, want kijk: daar komt een immens gevaarte aan.

Het reusachtige schip dat als vaste aanlegplaats de steiger naast het Muziekgebouw heeft en daar vele meters bovenuit torent, ligt nu midden op het IJ. Sterker nog, het vaart, heel langzaam, maar bewegen doet het. En het is nog gigantischer dan gedacht, hoger dan een flatgebouw en zeker imposanter dan de pont. Een meter of twintig boven de waterspiegel kunnen we mensjes onderscheiden. Cruise-gangers, die een laatste blik op de achterkant van de stad werpen. Jammer voor hen. Wij zwaaien als één hand (onmogelijk zo'n verschijnsel te negeren) en roepen niet.

Je kunt je niet welkomer voelen bij een afscheid. En wij niet eensgezinder.

Vrouwen

2007-10-24T00:21:00.000+02:00

Het schijnt een desastreuze uitwerking te hebben op vrouwen dat zij overal geconfronteerd worden met beelden van rimpelloze, stralend kijkende reclamemodellen. De gemiddelde vrouw kan niet anders dan zich er voortdurend van bewust zijn dat ze niet tot de mooiste procent van haar soort behoort. Dat is uiteraard niet eerlijk, dus de derde feministische golf lijkt langzaam aan te komen rollen. Het is slechts wachten op de manifesten die ook de portrettering van de vrouw als een wezen dat zich met liefdevolle glimlach door huiselijke en andere ongemakken heen manoeuvreert aan de kaak stellen. Hardnekkige kalkaanslag? Om knakworst bedelende kinderscharen? Voor de rest van je leven incontinent? De filmvrouw ziet het als een manifestatie van onvoorzien geluk dat je maar beter kunt koesteren, maar een dergelijke levenshouding ben ik in het echt nog niet tegengekomen. Net zo min als mensen lijkend op reclamebeelden, wat vast komt doordat die na grondige manipulatie weinig meer van doen hebben met de realiteit.

Tot de nieuwe generatie feministen daadwerkelijk voet aan de grond krijgt spendeert menig meisje, misleid door al deze fictie, wel handen vol geld aan het in de juiste vorm krijgen van geest en lichaam. Ook ik heb een abonnement op de sportschool. Voor de vorm, maar dan in overdrachtelijke zin. Ik vermoed dat ik bij de vooruitbetaling ervan dacht dat het niet lang meer kon duren voordat ook ik last zou gaan krijgen van een groeiend minderwaardigheidscomplex. Maar het had vooral tot gevolg dat elke confrontatie met een gladgestreken, deodorant aanprijzende dame die in een bushokje op me neerkeek mij pijnlijk bewust maakte van het geld dat ik ook naar Afrika had kunnen sturen. Het werd tijd om het ding toe te passen.

Bijvoorbeeld in een of andere collectieve springles. Begeleid door iemand in een pak, vrij naar Jane Fonda. Met haren waarmee ze zich zonder meer weer buiten kan vertonen na een uur springen. Zij lijkt trouwens in het geheel niet aangedaan door een uur springen. Ze kan niet alleen springen en tegelijkertijd instructies geven, ze kan ook ondertussen meezingen met de muziek. En terwijl ik na een minuut of twaalf moet concluderen dat er niks afschuwelijkers bestaat dan deze ultieme non-bezigheid, handhaaft zij een stralend humeur en vertelt nog eens een leuke anekdote uit haar spannende leven.

Na afloop van het uur neem ik afgepeigerd plaats in het bushokje. Voor zo ver ik in het spiegelende glas kan zien ben ik er hoogstens op achteruit gegaan. Ik kijk nog eens goed naar het model dat daar hangt. En ik besluit dat het beter is wekelijks een avond bankhangend met veel ongezonds naar knappe actrices te staren dan een sportkaart in gebruik te nemen. Dat laatste is niet alleen fysiek, maar ook mentaal desastreuzer dan alle perfecte plaatjes bij elkaar opgeteld. Die mogen dan nep zijn, dat soort vrouwen bestaat blijkbaar wel degelijk echt.

Koekjes

2007-10-16T22:26:00.001+02:00

Het werd nogal warm in de bakkerij in de Haarlemmerstraat. U weet wel, daar waar de beste croissantjes van Amsterdam worden verkocht en de vaste klanten een portret aan de muur krijgen. En als u het niet weet, stelt u zich dan witte zwembadtegels op de vloer voor en tafeltjes die thuishoren in de snackbar, waaraan altijd wel iemand de krant zit te lezen.

Hoewel deze bakkerij een reputatie voor croissants heeft, schuilt achter de Franse naam stiekem gewoon een gastarbeider-bakker. Het personeel staat klanten net zo makkelijk te woord in het Nederlands als in onverstaanbaar, niet-Indo-Europees. En tussen de meergranen ongesneden tegen de muur liggen pides.

In de vitrine van de toonbank ligt al wat zoet is. En dat is nogal wat: zo'n beetje elke notensoort kan worden verwerkt tot een koekje, om van andersoortige zoete brokken maar niet te spreken.

Voor de deur knikt een heer op leeftijd de aanlopende klanten toe. Te warm voor hem in de zaak. Begrijpelijk, want zo rond lunchtijd komt de hele buurt hier voor een saucijzenbroodje of appelflap en wringt net zo lang tot de smalle doorgang tot achterin de zaak optimaal is volgepakt met mensen.

En niet alleen de middenstand stilt hier haar honger. Vandaag staat een vrouwtje met dun permanent en een roze trainingsjack om tien over half een begeesterd naar de eindeloze rij koekjes te wijzen.

"Mag ik er daar misschien eentje van proeven? Oh lekker! Doe daarvan maar drie ons."
"Zo mevrouw, drie ons?"
"Ach weet u, die doos is nog niet vol, doe er nog maar een paar bij. En die?", zij wijst naar het tweede koekje van links, "Die lijken mij ook wel lekker, misschien daar ook drie ons van. Of zou dat te weinig zijn?"

De veertien wachtenden na haar beginnen langzaam luide conversaties te voeren die hun ongeduld onmogelijk onopgemerkt kunnen laten. Een zojuist binnengekomen man probeert nog wat kataif veilig te stellen, maar de laatste verdwijnt in een doos voor haar. Het personeel - eerst nog in de veronderstelling dat het een winstgevende dag zal worden - ziet de klandizie voor de lunch onverrichter zake het pand verlaten. Tot na een minuut of tien de heer zijn hoofd om de hoek steekt. "Zal ik het nu maar eens betalen?"

Moraalridster

2007-08-02T22:36:00.000+02:00

Op haar stoep hangen drie jongetjes. Duidelijk nog door hun moeder gekleed, net hoog genoeg om in de Python te mogen. "Mevrouw... mevrouw!", het klinkt als nu of nooit, "Heeft u misschien een sigaretje?"

Gezien hun jeugdige onschuld is zij zo goed te antwoorden. "Natuurlijk niet, roken is hartstikke vies."

Dat hadden ze niet verwacht. Terwijl mevrouw haar vuilnis in de container kiepert besluiten ze tot plan B: "Heeft u dan misschien hasjiesj? (de nieuwe generatie en haar straattaal ook)."

- "Nee, ook niet."

- "Rookt u mevrouw?"

Ze was hen al bijna weer vergeten, de post in haar rechterhand wekt de indruk dat ze probeert op tijd te zijn voor de brievenbus die straks wordt gelicht. Terwijl ze doorstapt roept ze "ik rook niet, van roken ga je dood." Dan draait ze zich om, haar linkerhand in de zij en spreekt de aanstaande jeugddelinquenten met priemende nonchalance toe: "Zouden jullie ook niet moeten doen."

"Gaat u nu de politie bellen?" - Schrikken ze daarvan nu echt? - "Het was maar een grapje! U gaat toch niet de politie bellen?"

"Nou", de woorden komen een stuk trager dan de pas, "dàt weet ik nog niet."

Uitleenbalie

2007-07-24T01:22:00.000+02:00

Het automatische uitleensysteem van de bibliotheek doet het niet, dus censureer ik ouderwets mijn titels op mogelijk suffe onderwerpen of te pretentieuze auteurs voordat ik me aansluit om de boeken bij de balie te laten afstempelen.

Er is maar een iemand voor mij, duidelijk met de ambitie een boek per dag te lezen. Ze staat er dan ook al een tijdje. Voor het geval haar leestempo in de praktijk tegen zal vallen vraagt ze de meneer van de bibliotheek om een bonnetje met de uiterlijke terugbrengdatum. Maar ook de bonnetjesmachine is buiten werking.

"Ik kan het wel voor je opschrijven", stelt de bibliotheekmeneer voor. En hij schrijft op een papiertje: '13 augustus, boeken terug!'

Zij knikt instemmend en hij voegt toe: 'En succes met zwemmen!'

"Ik ben ook nog jarig", merkt het meisje op.

Vooruit, de felicitaties belanden op de achterkant van het briefje. Ze wordt negen. En ze verdwijnt razendsnel naar buiten.

"En jij", mijn beurt, "ben jij binnenkort jarig? Nee zeker? En je gaat vast ook niet zwemmen?"

Ja, zo'n persoonlijke notitie zou ik wel willen, maar een geschikte reden schiet me inderdaad niet te binnen.

Servie VII: Kosovaarse kinderen

2007-07-16T13:58:00.000+02:00

Gemiste kans voor de Servische publieke omroep, waar deze week een programma genaamd ‘Leven in de kooi’ (of iets van gelijke strekking) werd uitgezonden. Deze kooi maakte geen deel uit van een decadent spelprogramma, maar betrof de isolatie van Kosovaars-Servische kinderen.

De setting: klein jongetje op schommel die door de camera geïnterviewd wordt. “Wat eten jullie meestal?” “Aardappels.” Iets groter meisje op schommel, na close-up van prikkeldraad met daarachter fladderende vlinder: “Ik ben bang als er vreemde auto’s langskomen, misschien komen ze me kidnappen.”

Dan over naar de studio, waar zes kinderen in de leeftijd van negen tot dertien jaar in grote stoelen zijn gezet, toneelverlichting op hun hoofden. Zij worden door een nepblondine in kort zwart aan een kruisverhoor onderworpen. Haar houding is continu gebogen om op stoelhoogte te kunnen converseren, haar armen aanhoudend gekruist. Zij werkt bij iedere vraag zo veel mogelijk alle zes de kinderen af, die overeenkomstig hun rol het ene door sociale druk ingegeven antwoord na het andere oplepelen en er niet voor terugdeinzen hun leeftijdsgenoten exact te herhalen. Wijze kernwoorden: angst en vrijheid.

Fysiek onpasselijk word ik van dit programma. Het publiek onthaalt de juiste reacties met applaus. En waar nodig ontlokt de presentatrice ze middels insinuerende vraagstellingen aan de jongens en meisjes. “Hoe is het leven voor jou? Is het zwaar?”, “Huil je wel eens?” (Jongens: neuh, meisjes: ja, maar ik weet niet meer waarom), “Als er ’s winters geen stroom is heb je het zeker erg koud?” Als een strenge schooljuffrouw wijst ze haar slachtoffers aan, een droog ‘ok’ na ieder antwoord.

Kinderen op grote podia die doodernstig beweren: “Mijn wens voor de toekomst: dat ik weer kan lachen”, kan ik niet serieus nemen. Dat is jammer, want ongetwijfeld leiden zij geen eenvoudig (of luxe) leven. Maar breng dat dan eerlijk in beeld – laat de jeugd een vrij rond-de-tafel gesprek voeren, schotel de kijker een documentaire voor waarop van het door Albanezen omringde dorp meer te zien is dan de schommel. Alles overtuigender dan minderjarigen als propaganda-instrument voor de camera te drijven.

Servië I: democratie
Servië II: de Chinezen komen
Servië III: on the road
Servië IV: democratisering
Servië V:welkom
Servië VI: kokend

Servie VI: kokend

2007-07-11T18:29:00.000+02:00

Deze stad kookt. Zomers van gemiddeld dertig graden en straten geplaveid met asfalt laten de lucht trillen. Heel langzaam, want de lucht is zwaar van uitlaatgassen. Er rijden hier zoveel auto’s dat het voor voetgangers op plaatsen waar stoplichten ontbreken nauwelijks mogelijk is een zebrapad over te steken. Tot halverwege gaat nog, maar weinig dapper worden we vanaf daar weer naar de stoep gedreven waar we vandaan kwamen.

Wie gewend is geraakt aan het buitenland en terugkeert klaagt: het stinkt hier! Lopend over straat word je soms overvallen door de lucht van gistend vuilnis, nergens te zien, maar duidelijk in de buurt. Oksels van obers die al uren kopjes op tafel zetten zijn bedwelmend.

Het kookt, het broeit en het lijkt alsof iedereen daardoor na zonsondergang met hernieuwde energie de straat op gaat. Alle miljoen inwoners van Belgrado verzamelen zich dan op de boulevard van Knez Mihailova. Een parade van ijsjeslikkende mensen, kleine kinderen aan de hand van hun ouders. Ze bedelen om popcorn die in doorzichtige bakken rondspringt. De geur ervan de bovenste laag van vele, daaronder pizza met dikke bodems van wit brooddeeg en – bijna tastbaar – geroosterde maïskolven.

Een massa plakkerige mensen in de laatste bus. Zweet, hormonen, slaap. Voor een keer bezorgt de benzinedamp een interessante afleiding.

Om twaalf uur ’s nachts binnen, eindelijk weer lucht die voornamelijk bestaat uit kleurloze stoffen om in te ademen. Dan dwarrelt er wat rond. Het zwelt aan tot een dichte paprikawalm. Dunne, groene pepers, als ik het goed zie. ‘Ach’, zegt mijn oma, ‘dat zijn de benedenburen. Die staan op de raarste tijden in de keuken. Tussen elf en acht wordt er een daltarief gerekend voor stroom. Die vrouw staat soms om vijf uur ’s ochtends op om het avondeten alvast klaar te maken. Alsof ze daarmee miljoenen kunnen besparen!’

Juist. Deze stad kookt.

Servië I: democratie
Servië II: de Chinezen komen
Servië III: on the road
Servië IV: democratisering
Servië V:welkom
Servië VII: Kosovaarse kinderen

Servie V: welkom

2007-07-10T00:30:00.000+02:00

“Het maakt mij niks uit, maar ik zit echt op 16D.”

Het was niet eenvoudig aan een ticket te komen. Doorverbonden met een medewerker van de vliegtuigmaatschappij wekt de bestemming de nodige verwarring. “Waar gaat u naartoe” “Belgrado” “Ik bedoel welke plaats gaat u naartoe?” “Belgrado” “België?” “Belgrado, de hoofdstad van Servië” “… Waar ligt dat?”

Het maakt mij ook niet uit, maar kijk, ook op mijn vliegticket staat 16D als stoelnummer.

Desondanks gaan een paar honderd emigranten meerdere malen per week met deze maatschappij – en nog een paar honderd andere met andere maatschappijen – terug naar hun thuisland, waar ze landen op Nikola Tesla Airport, Belgrado dus.

Daar is het een onduidelijke drukte, met mensen die door dezelfde deuren van en naar hun vluchten lijken te gaan. Geen €3,30 voor een kopje koffie, maar eenvoudige ‘Turska’ die wordt geserveerd in cafeetjes die gebouwd zijn op kleine podia tegenover de douane. Een tafeltje of zes per podium. Een roodbont kleedje op ieder tafeltje. En rook. Veel rook. Een van de dingen waarin men hier nog lekker de eigen slechte gang gaat. Zie ook de autogordels, die hoogstens bij het passeren van een politiewagen voor de schijn in de juiste positie worden gehouden.

Er is veel bagage en we wachten lang. Het departement ‘lost and found’ onderhoudt een uitgebreide collectie volgepakte koffers. De bezitters ongeduldig naar huis gegaan.

Alles hier is grijs. De lucht grijs van rook, de bagageband van stof. De vrouwen ogen grijs, vooral als ze geblondeerd zijn hebben ze asgrauwe gezichten. En de kleren van de reizigers komen in grijstinten, of beige, of iets anders onbestemds.

Daartussen een nieuwe, kleurrijke balie: ‘Welcome in Serbia’, naast een levensgrote afbeelding van een beroemd Servisch icoon. De twee Belgen die me nog even in verwarring wisten te brengen (automatisch identificeerde ik hun dialect als een Belgisch klinkende variant van Servisch) zijn toch toeristen. Hun t-shirts rood. Maar het enthousiasme ten spijt is de balie onbemand.

Servië I: democratie
Servië II: de Chinezen komen
Servië III: on the road
Servië IV: democratisering
Servië VI: kokend
Servië VII: Kosovaarse kinderen

Te-goed

2007-06-30T21:26:00.000+02:00

Tussen de zich naar de trein spoedende medewerkers van ministeries die naar de achteringang van het station van Den Haag golfden, leek zijn kleding het meest passend bij het weer. Hoewel een tot de knie afgeknipte spijkerbroek natuurlijk na de jaren negentig zelden meer in het openbaar wordt gezien, zeker niet bij mannen met lange, grijze baarden.

Hij schudde met een kartonnen bekertje, precies bij de deur. Zijn gezicht was geplooid in diepe verontwaardiging en zelfs al was ik te ver om zijn woorden te kunnen verstaan, de toon waarop hij een tirade afstak leek met de stand van zijn wenkbrauwen in overeenstemming.

Voor zoveel chagrijn bij een helblauwe hemel kon ik nauwelijks sympathie opbrengen. Welk groot onrecht was deze man ten deel gevallen? Stond hij door de in al te grote snelheid langswandelende forenzen op de tocht? Meende hij recht te hebben op entreegelden van elke reiziger die het station binnen wilde? Ik bezag de groezelige sokken in sandalen en besloot hem niet de minste hoofdknik toe te sturen terwijl ik door deze enige ingang in de buurt de stationshal zou betreden.

Met schuldbewust gezicht kwam een pakdragende man van de kant van de perrons tegen de richting van de massa in rennen. Zijn broekspijpen fladderend rond zijn onderbenen terwijl hij mij de pas afsneed. Kordaat wierp hij een hand kleingeld in de beker, keek de zwerver recht in de ogen, keerde honderdtachtig graden en sprintte weg.

Terwijl zijn rode rugzak in de richting van spoor zeven verdween, voltrok zich het equivalent van de baby die een speen krijgt toegestopt. De verwarde meneer ontspande zijn houding en de uithalen van misgenoegen verstomden. Het was bijna alsof het een ingestudeerde scène betrof. Maar misschien ging het inderdaad om een op de valreep nagekomen belofte.

Misschien wel niet gebeurd

2007-06-25T11:21:00.000+02:00

Het moet zwaar zijn als moderne vader. Op het schoolplein met grote ogen te worden aangestaard door de schare thuisblijfmoeders. Zij kennen elkaar nog van zwangerschapsgymnastiek. En ze praten over televisieprogramma’s die parallel aan Studio Sport worden uitgezonden.

Gezeten op hun bakfietsen met daarin zestig kilo aan kinderen. Eenmaal op gang gaat het vooruit. Waarom werk jij niet, dit behoort ons toe.

Het is een bescheiden neerbuigende blik die hem meestal wordt toegeworpen. Een voorzichtige lach, soms, het zou maar misverstanden wekken. Aan zijn kant van de openbare toiletten zelden een verwisseltafel voor luiers gezien.

Zijn buggy is nog van de oude stempel. Geen fancy vering of blitse kleuren, onmogelijk open te klappen met één hand. Zoontje van twee stevig ingesnoerd.

En dan toch, terwijl de eerste kinderen naar buiten stromen, een aardig gesprek. Moeder uit dezelfde klas. Vast nieuw in de buurt.

Wat een moment om de gevulde buggy tegen de grond te laten kletteren. Nog even balancerend op de achterwielen, dan onvermijdelijk tegen de vlakte. Waarna zó snel rechtop – “oeps” - dat de peuter vertwijfeld besluit zijn mond te houden.

Een paddestoel in het zwembad

2007-05-16T20:11:00.001+02:00

Tijdens het spitsuur behandel ik de Albert Heijn als het vijfentwintigmeterbad. Heel diep ademhalen, recht vooruit kijken en in één ruk door naar de kassa. Daar is de rol bonnetjespapier op en iemand is zijn bonuskaart, een pak yoghurt of beide vergeten. Maar omdat ik totaal zen ben met mijn omgeving, dat wil zeggen alle aanwezigen achter imaginaire bomen en lantaarnpalen wegdenk, stoor ik mij daar absoluut niet aan. Nee hoor.

Als er op zo’n moment voor je in de rij een jongeman zijn uiterste best doet je recht in de ogen te kijken, daarbij mijn inderhaast voor zijn hoofd gedachte reclamebord straal negerend, rest niks anders dan alle overgebleven energie te steken in een zo onbenaderbaar mogelijke houding.

Wij kennen elkaar niet en dit is niet het moment voor small talk. Zie je wel dat ik slechts de culinaire dissonanten citroensap en een half brood zal aanschaffen? Mijn belangrijkste hobby is plafondstaren. Trouwens, let een beetje op de zojuist vrijgekomen ruimte op de lopende band!

Dat zeg ik allemaal niet natuurlijk. Ik bevind me niet in de supermarkt, ik bevind me in een bos. Al deze mensen zijn giftige paddestoelen. Wie praat er nou tegen een paddestoel?

Dan beweegt de paddestoel zich en tovert een lach op zijn gezicht die de volledige ruimte tussen zijn oren opvult. Zijn blik is hoopvol gericht op de minimalistische inhoud van mijn mandje. En mijn boodschappen sluiten zich aan op de band richting kassajuffrouw. “Ga jij maar eerst.”

Nu moet ik uit mijn rol vallen en iets fatsoenlijks doen. Maar ik verslik me in de vriendelijkheid. Dat ging bij de zwemles toch beter.

Huishoudbeurs

2007-03-01T17:55:00.000+01:00

Het journaal bracht laatst belangrijk nieuws. Bezoeksters van de huishoudbeurs werd in een korte reportage gevraagd naar hun financiële geheimen. Uit onderzoek was namelijk gebleken dat vrijwel niemand volledige openheid over zijn financiën geeft. En inderdaad, desgevraagd bekenden de meeste vrouwen dat ze wel eens kassabonnetjes verscheurden of nieuwe kledingstukken een paar weken in de kast lieten hangen om vervolgens te zeggen: “oh, maar dat heb ik echt al heel lang!”

“Waarom dan?”, vroeg de nieuwsgierige reporter. “Omdat”, zo was het antwoord, “mijn man het nieuwgekochte anders vast veel te duur vindt.” Met moeite wist ik te voorkomen dat ik de inhoud van mijn theekopje naast mijn mond goot. Hebben deze vrouwen dan geen geld wat ze naar eigen inzicht mogen uitgeven? Hun aanwezigheid in de RAI op een doordeweekse dag voorspelde niet veel goeds.

Net zo min als er veel goeds valt te verwachten van de wens van regeringspartij ChristenUnie om de grondwet een beetje te wijzigen. Eerder opperde de partij die graag meewerkt aan 'de herontdekking van een gezonde samenleving' al een constitutionele preambule om de christelijke grondslag van Nederland te benadrukken. Deze week betoogde een woordvoerder op de radio dat het goed zou zijn wat belangrijke mensenrechten in de Nederlandse grondwet op te nemen. Meer in het bijzonder het recht op leven, van de bevruchting tot de dood.

Hoewel het respecteren van leven in principe prijzenswaardig is kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat de partij met 'de ambitie om christelijke waarden te vertalen in normen voor de overheid en de samenleving' via deze omweg alle inwoners van de Nederlandse staat tot het naleven van dat recht wil verplichten. Met name waar het ongeboren leven betreft heeft dat ingrijpende gevolgen, vooral voor vrouwen en kinderen wiens levenslopen zo bijzonder verstoord kunnen worden. Afgebroken studies, gedwongen ontslagen en getraumatiseerde jongeren zijn het gevolg.

Een doordachte zet. Wie is er nu tegen leven? Wie is er nog tegen mensenrechten? Waarom eigenlijk niet ook het in 1966 door de VN vastgelegde mensenrecht op het stichten en onderhouden van een gezin toevoegen?

U voelt wel aan wie uiteindelijk het meest van dit soort artikelen profiteert. De op dit moment zes zetels grote ChristenUnie. Maar waarschijnlijk voornamelijk de huishoudbeurs.

Intelligent design

2007-02-19T10:38:00.001+01:00

De nieuwe minister voor Onderwijs spreekt zich nog een paar dagen niet uit over het beleid van zijn voorganger. Ik zou nauwelijks verrast zijn wanneer hij intelligent design vervloekt en zich in de rest van de ideeën van Van der Hoeven al evenmin kan vinden. De komende jaren zal hij waarschijnlijk zijn straks te ontvangen erfenis zo snel mogelijk verkwisten.

De kans bestaat dat een andere nalatenschap op een gelijke manier vernietigd zal worden. Rijkbouwmeester Crouwel heeft gezaghebbende personen verzameld in een helikopter en een nieuw perspectief op Nederland gepresenteerd. Eentje waarbij haarscherp duidelijk wordt hoe landelijke groenstroken veranderen in ordinaire gezinstuinen na de komst van een praktisch Gamma-tuinhuis. Waar industrie de verder onbruikbare snelwegberm verrommelt en waar straten ontsierd worden door jongeren die niet netjes in het gelid staan, maar in ongeordende clusters voor de deur van coffeeshops op de grond spugen.

Het nieuwe kabinet besluit dat dergelijke organisch gegroeide, en dus functionele, constructies een opfrisbeurt behoeven. Zogenaamde ‘oude wijken’ –die eigenlijk relatief nieuw zijn- zullen gedeeltelijk gesloopt en heropgebouwd worden tot ‘kansenzones’. Want Osdorp lijkt niet genoeg op de grachtengordel. En niet alleen wat het stratenplan betreft. Ook de mensen: die dragen vaker hoofddoeken, zijn armer en vooral dikker. Onderzoek waarin wijken met brede lanen en ruime parkeergelegenheid werden vergeleken met binnenstedelijke gebieden hebben het bewezen: zodra de omgeving leuk is om doorheen te wandelen en de auto toch nergens past, zorgt de fiets voor lichaamsbeweging.

Hoe is de binnenstad zo’n gezellige mengelmoes van bouwmaterialen en kromme steegjes geworden? Niet door toedoen van een planner met een geodriehoek, een esthetisch ideaal en een heli, maar door totale anarchie. Precies datgene wat de in hoge mate van bovenaf ontworpen ‘oude wijken’ tot nu toe ontbeert. En precies datgene wat door sloop en wederopbouw niet alsnog zal plaatsvinden.

Gelukkig is eveneens besloten dat Schiphol niet verder geliberaliseerd zal worden. Dat kan betekenen dat als omwonenden hard genoeg klagen over overlast de overheid –als grootaandeelhouder- het vliegveld zal dwingen tot minder vluchten, andere routes of beperkte vliegtijden. Het zou verstandig zijn de aanvliegroutes vanaf dan alleen nog maar over geometrische veldjes te leiden. Zodat politici niet misleid worden door een misplaatste liefde voor symmetrie en een vooringenomenheid met intelligent design.

2007

2007-01-11T15:01:00.000+01:00

De modder van de verbouwing op het station koekt in dikke plakken in het profiel van mijn zolen, om straks in mijn huiskamer weer los te laten. Geroutineerd beklim ik de fietsenflat op zoek naar mijn rijwiel. Roestig en zonder bel tref ik hem verstrengeld in zijn buren.

De zon schijnt, het net aangebroken jaar is een verhaal waarmee het nog alle kanten op kan. Op weg naar huis na feest buiten de stad schrijf ik de introductie.

Voor het stoplicht wacht ik achter een meisje met tussen broek en schoen een stukje bibberend bloot been. Daarop de contouren van een grijnzende doodskop. Absoluut geen passend teken bij haar gezicht met hamsterwangetjes en de pomponnen aan haar muts. Op een van de vergane stikkers die op lantaarnpalen en verkeersborden kleven is nog net het toepasselijke nummer te lezen van een winkel die adverteert met ‘tatoeage verwijderen?’.

Die stikker zat er van de zomer ook al. Niks verandert in een stad, niet de ligging van de hoofdstraten of de locatie van het station. En zelfs niet de elektronicawinkel waar de neonlichtreclame bleekjes achter het raam flikkert. Behalve de ‘a’, die blijft uit. Net als vorig jaar.

Op de weg staan grote dozen die op 31 december waarschijnlijk garant stonden voor knetterende vuurfonteinen, maar mij nu bij herhaling uit mijn fietsverstrooiing laten opschrikken.

Ik ben niet de enige verstrooide. Voor mij stapt een jongen uit de bus. Zonder dat hij het merkt verliest hij zijn strippenkaart. Ik stop en loop hem achterna: “je verliest iets!” Vriendelijk kijkt hij om, pakt de kaart van mij aan en zegt: “Bedankt, maar deze was vol”, terwijl hij hem opnieuw loslaat.

Verder rijd ik. In slowmotion voorbij fladderende plasticzakken proberen zich door de spaken van mijn fiets te vlechten. Een week was ik weg uit Amsterdam en met de ogen van degene die terugkeert constateer ik: het is allemaal zó 2006.

Feestdagen

2006-12-28T23:04:00.000+01:00

Met de eerste ijzige zonnestralen zichtbaar in het oosten moet ik nog een paar adressen langs voor ik me tot volgend jaar in mijn Laplandse residentie terugtrek. Wat restwoningen van mensen die niet aan kerst doen, maar je weet maar nooit hoe ze daar dit jaar over denken.

Bij de meeste adressen twijfel ik niet over de situatie. Vliegt me eenmaal door de schoorsteen een donkere rookwalm naar de keel, dan besluit ik op het laatste moment het pakje met de wollen wanten te vervangen door iets passenders. Tref ik een voor tweeën gedekte tafel met de flessen leeg en de glazen nog halfvol, dan weet ik dat ik even goed moet nagaan of ik de juiste sok aan het vullen ben. Ik constateer hier één bekering (met kerststal, koningen nog niet gearriveerd), twee wilde drinkgelagen en een onduidelijk geval.

Het is Marina. Zij zit ineengedoken op de bank. Rondom in de kamer liggen kaarten met engeltjes en sneeuwpoppen en soms met vroom zingende kinderen.

In de keuken registreer ik het bewijs van pogingen tot het bereiden van dingen waar een keukenmachine voor nodig is. Een patroon van rode spetters siert alle vier de muren. Het gevecht met de scharrelkalkoen heeft wat schampsporen achtergelaten. Het beest bevindt zich bibberend in een hoekje.

Op het televisiescherm wisselen de hoogtepunten van Jensen, Dancing on the Stars en the Sound of Music elkaar af. Halverwege de muur heeft het plakband waarmee de lampjes vast moesten zitten het opgegeven. Ze flikkeren zenuwachtig mee met het televisiebeeld.

Het is duidelijk dat Marina aan het bekomen is van een elektrocutie door de kerstverlichting. Haar haren verwilderd, haar ogen zijn wijd opengesperd.

Zo nu en dan grijpt ze een kaart uit de stapel, vouwt hem open en maakt een grimas naar de tekst.

Zij kan wel een paar weken rust gebruiken. Uitzicht op oneindige sneeuwvlakten, het geluid van dartelende rendieren op de achtergrond. Ik kijk naar Rudolph. Vastbesloten niet meer dan het absoluut noodzakelijke gewicht te trekken schudt hij resoluut nee. Terwijl we opstijgen wens ik haar het nieuwe jaar.

Stille nacht

2006-12-21T00:33:00.000+01:00

Van Gogh hakte in de week voor kerst zijn oor af. Het moet iets te maken hebben gehad met kerstmuziek.

Lente

2006-12-14T16:41:00.000+01:00

De regen wist zich al uren met een donderend geraas tegen mijn raam te pletter te gooien. Mijn uitzicht werd vertroebeld. Niet alleen vanwege het natte glas, maar ook omdat niemand zich meer buiten begaf zonder de camouflage van een grote, zwarte paraplu. En hoewel de drang om mensen te zien daardoor snel groeide stokte elk van mijn pogingen de wijde wereld te betreden onder het afdakje. Zodra ik daar een arm onder uitstak vergat ik acuut iedere mogelijke reden om buiten te komen.

En dus bleef ik binnen en wachtte. Ik wachtte een dag. Ik wachtte twee dagen…

Gaandeweg begon ik mijn eenzame opsluiting te beschouwen als een test. Mocht het bijvoorbeeld ooit gebeuren dat dagenlang mensen voor mijn deur zouden posten om mij in elkaar te slaan, dan kregen ze mij niet klein.

Maar mijn voedselvoorraad wel: die slonk razendsnel. Had ik de eerste dag nog een duidelijk herkenbaar ontbijt, lunch en avondeten tot mijn beschikking – op dag drie waren mijn hoofdingrediënten restjes rijst en een paar verschrompelde mandarijntjes.

Met veel fantasie en ketchup zette ik me aan het eten daarvan, onderwijl voor de vierde keer de krant van eergisteren lezend. Omdat de wasserette net als de supermarkt alleen te bereiken was door storm en wind te trotseren was ik inmiddels door mijn collectie schone sokken heen. Ik bedacht hoe mijn denkbeeldige belagers me langzaam maar zeker overwonnen.

Mijn lijden versterkt vanwege mijn chronisch koude voeten zonk mijn moraal tot een ongekend dieptepunt en ikzelf in een hongerige slaap. Tot ik op de ochtend van de vierde dag wakker werd van de stilte. Geen regen meer.

Ik greep mijn wasmand en mijn boodschappentas.

Tussen de wasserette en de supermarkt trof ik een man die eveneens voor het eerst in dagen weer zuurstof inademde die niet al talloze keren door zijn eigen longen was gegaan. Staande in het epicentrum van vers opgelaaide activiteit incasseerde hij gulzig glimlachjes van voorbijgangers.

De mensen waren opgeklaard. Zij stopten zwervers wat extra’s toe en aaiden valse honden. Een klein jongetje met losse jas mocht van zijn moeder een muntje gooien in de kauwgomballenautomaat.

Zag ik daar geen krokussen? En hoorde ik geen merels ontwaken uit hun winterslaap?
Ach nee, niet meer dan de eerste kerstmuziek. Nog lang geen lente.

Dierenbescherming

2006-12-07T13:46:00.000+01:00

Lang geleden ging ik wel eens mee vissen en haalde dan het ene na het andere baarsje boven water. Dat was niet zomaar water. Het betrof het stroomgebied van de Donau, daar waar het aantal kwikmoleculen het aantal H2O-moleculen ruimschoots overtreft. Bij mij ontstond zo de indruk dat er in iedere watermassa wel scholen surimi en kuddes kibbeling moesten rondtrekken. Maar de laatste tijd hoor je steeds vaker alarmerende geluiden over de visstand. Terwijl ik niet al te lang geleden met een hengel gemaakt van een boomtak een volledige avondmaaltijd wist op te diepen, kunnen nu gigantische netten nauwelijks voorzien in de inhoud van een paar bescheiden blikjes.

Er zijn dus blijkbaar weinig vissen. Ondertussen zijn er wel heel veel koeien. Zo veel, dat de koe aan inflatie onderhevig is en nauwelijks meer opbrengt dan het voer wat in haar is gestopt. Zo veel, dat de koe eigenlijk alleen poten heeft om de hoge kosten van een lopende band te vermijden, anders zou het rendabeler zijn een koe in de vorm van een pootloze hamburger op te laten groeien.

Omdat ik vind dat iedereen minstens een principe moet hebben om hardnekkig aan vast te houden eet ik alleen biologisch vlees. Simpel gezegd is de reden dat juist dit mijn principe is, dat ik denk dat er te veel koeien zijn. En dat ik via een ingewikkelde logica veronderstel dat door minder koeien te consumeren er ook minder koeien overblijven.

En nu de vissen. Die mogen eigenlijk ook niet meer gegeten worden. Maar wat is het probleem van hun dalende aantal? Zijn zij niet juist veel beter af nu ze lekker veel oceaan tot hun beschikking hebben? Wordt het niet steeds eenvoudiger voor ze om ergens te zwemmen waar niet gevist wordt? Zijn ze in een overvolle wereld niet in een bevoorrechte positie eenvoudigweg van rivier te kunnen wisselen, zonder dat ze daarmee het territorium van een andere zwemmer betreden?

Ik geloof dat dingen die bijna uitsterven eigenlijk de beste overlevingskansen hebben. Bruinverdroogde planten in mijn huis schieten dertig centimeter de lucht in na drie druppels water. Jammerlijk verlepte bloemen fleuren acuut op na een goed gesprek. De allerlaatste muis weet zich raadselachtig, maar razendsnel te vermenigvuldigen. Het zijn juist de dieren waar er te veel van zijn die moeten worden beschermd.